Site İçi Arama

ekonomi

Blockchain Teknolojisi: Kullanım Alanları, Faydaları ve Zararları

Blockchain teknolojisi, dijital varlıkların güvenilir bir şekilde takas edilmesini sağlayan, merkezi olmayan bir defter tutma sistemidir. Blockchain, dağıtılmış bir veri tabanı sistemi olarak tanımlanabilir.

Blockchain (Blok zinciri) teknolojisi, son yıllarda giderek artan bir ilgi gören ve birçok sektörde devrim yaratabilecek bir teknolojidir. Bu makalede, blockchain teknolojisinin ne olduğu, nerelerde kullanıldığı, sağladığı faydalar ve bünyesindeki tehlikeler ele alınacaktır.

Blockchain Teknolojisi Nedir?

Blockchain teknolojisi, dijital varlıkların güvenilir bir şekilde takas edilmesini sağlayan, merkezi olmayan bir defter tutma sistemidir. Blockchain, dağıtılmış bir veri tabanı sistemi olarak tanımlanabilir.

Bloklar halinde organize edilmiş verilerin, kriptografik yöntemlerle birbirine bağlanmasıyla oluşur. Blok zinciri teknolojisi, bir işletme ağındaki şeffaf bilgi paylaşımına izin veren gelişmiş bir veritabanı mekanizmasıdır. Blok zinciri veritabanı, bir zincir üzerinde birbirine bağlı bloklarda verileri depolar. Bloklar, değiştirilemez ve izlenebilir bir şekilde zincirleme bağlanır. Ağda görüş birliği olmadan zinciri silemediğiniz veya değiştiremediğiniz için veriler kronolojik olarak tutarlıdır. Sonuç olarak siparişleri, ödemeleri, hesapları ve diğer işlemleri takip etmek için değiştirilemeyen bir kayıt defteri oluşturmak amacıyla blok zinciri teknolojisini kullanabilirsiniz. Sistemde, yetkisiz işlem girdilerini engelleyen ve bu işlemlerin ortak görüntülenmesinde tutarlılık oluşturan yerleşik mekanizmalar mevcuttur. 

Blockchain Teknolojisinin Kullanıldığı sektörler:

Blockchain teknolojisi çoğunlukla kripto paralara has bir yöntem sanılmaktadır. Ancak işin aslı bundan çok daha büyük ve geniş spektrumda varlığını sürdürür. 

Artan ilgiyle beraber çeşitli kullanım alanları doğmaktadır. Blockchain kullanım alanları ilk bakışta bu kadar dijital bir teknolojiye karşı çok pratik alanlar olarak şaşırtıcı olabilir mesela “Gıda Sektörü”.

Bu nedenle bu sektörleri sadece başlıklar halinde listelemek pek yeterli olmaz ve haklarında birkaç ipucu da vermek gerekir.

Blockchain teknolojisi, dijital varlıkların güvenilir bir şekilde takas edilmesini sağlayan, merkezi olmayan bir defter tutma sistemidir. Bu teknoloji, başlangıçta kripto para birimleri ile ilişkilendirilse de, günümüzde çok çeşitli kullanım alanları bulmuştur. Bu makalede, blockchain teknolojisinin çeşitli endüstrilerdeki kullanım alanlarına odaklanacağız ve bu alanlarda nasıl fayda sağladığına dair detayları ele alacağız.

Gıda Sektörü

Günümüzde güvenli gıda tüketiminin önem kazanması ile birlikte sektördeki bazı firmalar izlenilebilir gıda üretimini mümkün kılmışlardır. Blockchain teknolojisini kullanan mobil uygulamalar sayesinde üretilen gıdaların raflara gelene kadar hangi aşamalardan geçtiği ve ne tür işlemlere maruz kaldıkları takip edilebilir hale gelmiştir.

Bu sayede tüketiciler çok daha güvenli bir şekilde gıda alışverişi yapabilmektedirler. Bu teknolojinin kullanımının artması ile birlikte, sağlıklı ve organik gıda tüketimi daha kolay hale gelecektir.

Finansal Hizmetler:

Bitcoin, Ethereum gibi kripto paralar blockchain teknolojisini kullanır. Blockchain, finansal hizmetler endüstrisinde devrim niteliğinde bir etki yaratmıştır. Özellikle kripto para birimleri, blockchain'in finansal transferlerdeki hız, düşük maliyet ve güvenilirlik sağlama yeteneğinden yararlanmaktadır. Ayrıca, blockchain teknolojisi, geleneksel finansal işlemleri hızlandırmak, maliyetleri düşürmek ve aracıları ortadan kaldırmak için kullanılmaktadır. 

Sağlık sektörü:

Sağlık sektörü, blockchain'i hasta kayıtlarını güvenli bir şekilde saklamak, tıbbi verileri paylaşmak ve ilaç takibini iyileştirmek için kullanmaktadır. Bu, hasta gizliliğini korurken, veri bütünlüğünü sağlama ve sahteciliği önleme konularında büyük bir potansiyele işaret etmektedir.

Olmazsa olmaz sağlık alanı da dijitalleşmeye başlamıştır. Bu dijitalleşme beraberinde çeşitli riskler ve güvenlik zafiyetleri getirmiştir. Blockchain teknolojisi bu dezavantajları ortadan kaldırmak ve sağlık sektöründe önemli bir yapı taşı olan kişisel verilerin güvenli olarak saklanmasını sağlamak için önemli bir rol oynamaktadır.

Gıda sektöründe olduğu gibi ilaç üretiminde de izlenilebilir süreçler oluşturulmaktadır. Böylelikle sahte ilaç üretiminin ve satılmasının önüne geçilmesi hedeflenmektedir. Bu güvenilirlik ve şeffaflığa en çok sağlıkta ihtiyacımız yok mu? Çünkü sağlık aslında en çok ihtiyacımız olan gerekliliktir.

Gayrimenkul Endüstrisi:

Hepimizin bildiği gibi, emlak sektöründe sözleşmeler ve anlaşmalar hem büyük önem arz etmekte hem de çok fazla efor gerektirmektedir. Bu sözleşmelerin doğru ve güvenilir bir şekilde satıcı ve alıcı arasında imzalanması sürecin en önemli aşamalarından birisidir.

Blockchain teknolojisinin sunduğu akıllı sözleşmeler sayesinde bu süreç çok daha kolay, güvenilir ve hızlı bir şekilde gerçekleştirilebilir. Ayrıca bazı kripto paralar komisyon oranını yüzde 1’e kadar düşürerek akıllı sözleşmelerin kullanılmasını daha cazip hale getirmişlerdir. Bu sayede emlak sektöründeki aracılar ortadan kalkacak, alıcı ve satıcı direkt olarak sözleşmelerini tamamlayacaklardır.

Perakende ve Tedarik Zinciri Yönetimi:

Blockchain, perakende sektöründe ürünlerin takibini kolaylaştırmak için kullanılmaktadır. Ürünlerin kaynağından tüketicinin eline kadar olan yolculuğu izlemek, sahte ürünleri tespit etmek ve tedarik zincirini daha şeffaf hale getirmek için blockchain kullanılabilir.

Blockchain, lojistik ve taşımacılık endüstrisinde ürünlerin takibi, gümrük işlemleri ve taşıma belgelerinin yönetimi için kullanılmaktadır. Bu, lojistik süreçleri daha şeffaf hale getirebilir ve tedarik zincirini optimize edebilir.

Oyun Endüstrisi:

Blockchain, oyun dünyasında dijital varlıkların (örneğin, karakterler, eşyalar vb.) takasını, satışını ve saklanmasını kolaylaştırır. Oyuncular, blockchain teknolojisi sayesinde oyun içi varlıklarını güvenli bir şekilde satın alabilir, takas edebilir ve saklayabilirler.

Sigorta:

Sigorta endüstrisi, blockchain'i poliçe yönetimi, hasar dosyalama süreçleri ve sahteciliği önleme için kullanmaktadır. Akıllı sözleşmeler, ödeme işlemlerini otomatikleştirebilir ve taraflar arasındaki güveni artırabilir.

Hükümetler ve Kamu Hizmetleri:

Blockchain, hükümetlerin vergi tahsilatı, oy verme sistemi, kamu ihaleleri ve kimlik doğrulama gibi çeşitli alanlarda kullanımını bulmuştur. Bu, veri manipülasyonunu azaltabilir, şeffaflığı artırabilir ve hizmet sunumunu iyileştirebilir.

Enerji Sektörü:

Enerji sektörü, blockchain'i enerji ticareti, dağıtılmış enerji üretimi ve tedarik zinciri izleme için kullanmaktadır. Bu, enerji piyasalarını daha verimli hale getirebilir ve yenilenebilir enerjinin benimsenmesini teşvik edebilir.

Eğitim:

Blockchain, eğitim sektöründe öğrenci kayıtlarını güvenli bir şekilde saklamak, akademik başarıyı doğrulamak ve dijital diploma vermek için kullanılabilir. Bu, diploma sahteciliğini azaltabilir ve öğrencilerin geçmiş başarılarını taşımalarını kolaylaştırabilir.

Yapay Zeka Sektörü

Blockchain teknolojisinin sunduğu en önemli fırsatlardan birisi de kripto para madenciliğidir. Kripto para madenciliği sayesinde şirketler ve kişiler bilgisayar kaynaklarını kullanarak gelir elde edebilirler. Bunu yaparlarken yoğun işlem gücü ve süresi gerekmektedir.

Gerekli işlem gücünü sağlamak isteyenler güçlü ekran kartları satın aldıkları için kripto para madencilik maliyetleri artış göstermektedir. 

Donanımsal bu maliyetleri düşürmek için yapay zeka teknolojisinden faydalanmak hedeflenmektedir. Madencilik esnasında yazılımlar zincirde bulunan düğümleri yorumlayarak depolama alanlarını optimize edebilir. Böylelikle ek maliyetler azaltılarak kârlılık artırılabilir.

IoT (Internet of Things) Sektörü

Günümüzde internetle bağlantısı bulunan akıllı cihazların kullanımının artması blockchain alanında yapılan çalışmaların bu sektöre de kaymasını kaçınılmaz hale getirmiştir. Bu akıllı cihazların bazılarına ödeme sistemleri entegrasyonu yapılmıştır.

Örnek verecek olursak akıllı bir buzdolabı içerisinde yer alan çeşitli sebze ve meyvelerin miktarını kontrol ederek ve kullanıcının tüketim alışkanlığını analiz ederek, tükenmeye yakın ürünlerden internet üzerinden kripto para kullanarak alışveriş yapılabilmesi hedeflenmektedir. Bir diğer örnek, araçlarda yer alacak olan otomatik ödeme sistemi sayesinde araç park edildiğinde kripto para kullanarak otopark ücreti aracın kendisi tarafından ödenebilecektir. Bu sektördeki en önemli ve popüler kripto para ise IOTA’dır.

Seçim ve Oylama Sistemleri:

Seçimlerde veya kurumsal oylamalarda güvenli ve şeffaf bir şekilde kullanılabilir.

Blockchain Teknolojisinin E-Ticaretteki Faydaları:

Güvenlik: Blockchain, dijital imzası ve şifrelemesi nedeniyle oldukça güvenli bir sistem olarak kabul edilir. Sistem özellikle güvenli, kullanışlı ve dışarıdan müdahalelere korumalı olacak şekilde tasarlanmıştır.

Dolandırıcılık kontrolü:

Birkaç farklı yerde depolanan verilere dayanan bir sistem bilgisayar korsanlarına karşı bağışıklık kazanır. Bu verilere erişmek kolay değildir ve böyle olduğu için herhangi bir veri kolayca kurtarılabilir.

Şeffaflık:

Bankalar ve müşteriler, hem elverişli hem de güvenilir olarak gerçekleştirilen işlemlerin tamamlanmasından anında haberdar edilirler.

Gizli ek ücretler olmaz:

Ücretleri ve komisyonları unutun! Bu teknolojide merkezi olmayan bir sistem kullanıldığı için aracılara ödeme yapmanıza gerek yoktur.

Hız:

Maliyeti düşüren ve işlem hızını artıran ödeme sistemlerine gerek olmadığı için işlemler normalden daha hızlı bir şekilde gerçekleşir.

Mutabakat hesabı:

İşlemlerin geçerliliği katılımcılar tarafından kontrol edilir ve onaylanır, böylece kendi gerçekliklerini de doğrulamış olurlar.

Düşük maliyet:

Blockchain kullanımı, doğal yapısı ve aracı kurumlardan bağımsız olması sebebiyle ek taraflara ödenmesi gereken ücretleri ortadan kaldırarak tüketiciler ve perakendeciler için toplam maliyetleri azaltacaktır.

Sınır olmadan p2p ödemeleri:

Blockchain, özellikle eşler arası (p2p = Peer-to-peer) düzeyde, döviz kurları, ambargolar, ek ücretler ve uluslararası ödemeleri engelleyen diğer unsurlara tabi olmayan evrensel bir teknoloji hizmeti sunmaktadır.

Gelişmiş ödeme ağ geçişleri:

Blockchain kullanımı ile e-ticaret siteleri ve müşteri arasında daha doğrudan ödemelere dayanarak, blokchain tarafından sunulan kimlik doğrulama sistemleri sayesinde dış ödeme işleme acentelerinden alınan ücretler düşürülecek ve işlemler daha güvenli hale gelecektir.

Kripto bağlantılı sosyal ödemeler:

Kullanıcılar, dijital olarak para göndermenin diğer yollarına kıyasla blockchain kullanan kripto para birimleri kullanmanın çeşitli avantajlarını yaşayabilirler.

Basitleştirilmiş kart ödemeleri:

Tipik bir kredi kartıyla ödeme işleminde, satın alma işleminin tamamlanmasını sağlamak için yedi farklı işletme olaya müdahil olur. Blockchain sistemi sınırötesi e-ticaret ve e-ihracat sitelerinde gerçekleşen ödeme işlemlerini çok daha hızlı ve etkili bir şekilde gerçekleştirir.

Satın alma verilerinin kontrolü:

Blockchain kullanımı daha fazla güvenlik ve anonimlik sunmaktadır. Teknoloji üzerine inşa edilen e-ticaret platformları bir dizi tüketici koruması sunar. Alışveriş ve dijital sosyalleşmenin gerçekleştiği çoğu yerde olduğu gibi, blockchainde veri gözlemleyen ve toplayan merkezi bir güç bulunmaz. Kullanıcılar verilerini gizlemekte ya da üçüncü kişilerle paylaşmakta özgürdürler ve bu kararı kendileri verebilir.

Blockchain oldukça yeni bir teknoloji, bu teknoloji gelişmeye devam ederken hala bazı iyileştirmelere de ihtiyaç duyuyor. Blockchain kullanımı, geleneksel dijital para takas hizmetlerinin sağlayamadığı çeşitli birçok fayda sağlıyor. Finans, sağlık, eğitim, e-ticaret gibi birçok sektörde kullanılmaya başlanan bu teknoloji için asla geç kalınmış sayılmaz.

Blockchain Teknolojisinin Tehlikeleri:

Enerji Tüketimi: Bazı blockchain ağları, yüksek enerji tüketimiyle çevresel etki yaratabilir.

Yasal ve Düzenleyici Belirsizlik:

Yasal çerçevenin tam oturmamış olması belirsizlik yaratabilir.

Ölçeklenebilirlik Sorunları: Yüksek işlem hacimleriyle başa çıkma konusunda zorluklar yaşanabilir.

Sonuç:

Blockchain teknolojisi, birçok sektörde büyük değişimler getirebilecek potansiyele sahiptir.

Ancak, teknik ve yasal zorluklarla karşı karşıyadır ve bu sorunların çözülmesi gerekmektedir.

Araştırmacı Yazar Müjdat  YUMAK
Araştırmacı Yazar Müjdat YUMAK
Tüm Makaleler

  • 22.02.2024
  • Süre : 5 dk
  • 691 kez okundu

Google Ads