Site İçi Arama

savunma

Helikopterde Gövde Altı Tanklarıyla Orman Yangınlarına Nasıl Müdahale Ediliyor?

Helikopterlerde gövde altı tankları, orman yangınlarıyla mücadelede kullanılan özel ekipmanlardandır. Bu tanklar, helikopterin gövdesinin altına 20-30 dakika içinde monte edilir ve yangınla mücadele için helikopter hazır hale getirilir.

Helikopterlerin orman yangınlarıyla mücadele ve müdahaledeki ekipmanlarından helikopterlerde gövde altı tankları: 

Helikopterlerde gövde altı tankları, orman yangınlarıyla mücadelede kullanılan özel ekipmanlardandır. Bu tanklar, helikopterin gövdesinin altına 20-30 dakika içinde monte edilir ve yangınla mücadele ve müdahalede bulunmak için sahip olduğu şnorkel ile su kaynaklarından (göl, nehir, gölet veya havuz) yaklaşık tankın büyüklüğüne ve şnorkelin suyu çekme kapasitesine göre 40-45 saniyede gövde altı tankı kendisini doldurur, yangına su taşımak için artık hazırdır. Helikopterlerde gövde altı tanklara yangın geciktirici kimyasal madde ekleme ve karıştırma donanımı neredeyse standarttır. Gövde altı sabit ve yine gövde altı sabit ancak esneyebilen modelde olmak üzere iki çeşidi vardır.

Aşağıdaki fotoğrafta Los Angeles İlçe İtfaiye Departmanına ait Sikorsky S-70A Firehawk sabit gövde altı su tankı suyunu hedefine atarken. Gövde altı sabit tankın su taşıma kapasitesi 3785 litreye kadar çıkabilmekte ve ortalama 45 saniyede doldurulmaktadır. Bu helikopterin iniş takımları gövde altı su tankının kapasitesinin arttırılması için yükseltilmiştir.

Yukarıdaki fotoğrafta Aerotech Australasia Pty Ltd ait S-70 Black Hawk helikopterinde esneyebilen gövde altı Helitak FT4500 tankı ve şnorkeli görülüyor.

Gövde altı esneyebilen bu tankın su taşıma kapasitesi 4500 litreye kadar çıkabilmektedir. Esneyebilen gövde altı su tankları helikoptere monte edildiğinde iniş takımlarını ve helikopter kızaklarının yükseltilmesine ihtiyaç duyulmaz.

Helikopterlerde gövde altı tankı kullanmalarının avantajları:

Artırılmış Kapasite: 

Gövde altı tankları, genellikle daha fazla miktarda su veya yangın geciktirici kimyasal taşıyabilir. Bu, yangınla mücadelede etkin bir müdahale sağlar.

Basınçlı Dağıtım: 

Gövde altı tanklar basınçlandırılabilir, bu da kovalara kıyasla daha kontrollü ve hassas su dağıtımına olanak tanır.

Hedefleme: 

Hedefleme ve su atma hassasiyeti kabiliyeti daha yüksektir. 

Eğitim ve oryantasyon: 

Yangınla mücadelede gövde altı tankı kullanacak helikopter pilotların eğitimi kova sistemi ile donatılmış helikopterlere göre daha kolay ve bu pilotların bu yeni göreve uyum sağlamaları daha hızlı olabilmektedir.

T-70 Black Hawk taşınabilir havuzdan şnorkeli vasıtasıyla gerekli miktarda suyu aldıktan sonra yangın bölgesine gitmeye hazır. Türkiye'de Devlet Kurumlarında Nisan 2024 itibarıyla Helitak FT4500 kiti test edilmiş ve bu donanım kazandırılmış 3 adet T-70 Black Hawk helikopteri vardır. Bu helikopterlerden 2 adedi Jandarma Genel Komutanlığına ait. 1 adedi ise Orman Genel Müdürlüğü Havacılık Dairesi Başkanlığına aittir. 

T.C. İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığına ait TUSAŞ T-70 Black Hawk helikopterine monte edilmiş esneyebilen gövde altı Helitak FT4500 tankı ve şnorkeli görülüyor. T-70 Black Hawk taşınabilir havuzdan şnorkeli vasıtasıyla su çekmek için alçalmış ve şnorkelini taşınabilir havuzun (Pumpkin Tank – Kabak tankı) içine daldırmış durumda. Bu test uçuşu 14 Eylül 2023’te gerçekleştirildi.

Yukarıdaki fotoğrafta 9 Kasım 2023 Aerotech Australasia Pty Ltd ait Sikorsky S-70A Black Hawk Parafield Belediye Havaalanı yakınlarında Adelaide Güney Avustralya’da. Aerotech filosuna katılan dördüncü S-70A Black Hawk helikopteri, "Patches II". Orman yangını sezonu için Avustralya'da tasarlanmış ve üretilmiş Helitak FT4500 ile yola çıkarken görülüyor. Tanka bağlı şnorkel toplanmış ve helikoptere sabitlenmiş. Fotoğraf Phil Hosking

Açık Su Alanları: 

Açık su alanları ve kentsel-vahşi alan arayüzü için uygundurlar.

Daha Yüksek Hava Hızı: 

Helikopterlerde gövde altı tanklar, helikopterlerin su kaynağından yangına kadar daha yüksek hızlarda (örneğin 145 knot veya daha hızlı) seyretmesine olanak tanır.

Manevra Kabiliyeti: Gövde altı tankları ile uçan helikopterler özellikle suyunu hedefine attıktan sonra bu helikopteri uçuran pilotlara daha sert manevra yapmalarına imkân tanır. 

Gece Yangınla Mücadele: 

Gövde altı tankları gece yangınla mücadele operasyonlarının daha güvenilir olmasını sağlayabilir. Kovalı helikoptere göre gövde altı tankı ile donatılmış bir helikopter altında kova ve kovaya bağlı kablo olmamasından dolayı daha güvenli uçuş sağlamaktadır. 

Helikopterlerde gövde altı tankı kullanmalarının dezavantajları:

Yüksek maliyet: 

Kovalı sistemlere göre oldukça pahalıdırlar.

Ağırlık: 

Kovalı sistemlerdeki kovalara göre daha büyük ve daha ağırdırlar bu ağırlık yakıt tüketimini artırır.

Yüksek Akım Çekişi: 

Gövde altı tanklarının çalışması için önemli miktarda elektrik gücü (90-125 amper) gerekir.

Bakım: 

Gövde altı tankların bakım gereksinimleri daha karmaşık olabilir. Bakım maliyetleri yüksek olabilir.

Gövde Altı Tankı Yardımıyla Gece Yangınla Mücadele: 

Kovalı sistemle donatılmış bir helikoptere göre gövde altı tankı ile donatılmış bir helikopter gece yangınla mücadele operasyonlarının daha güvenilir olmasını sağlayabilir. Ancak suyunu etkili bir biçimde atmak için kovalı sistemle donatılmış helikopterlere nazaran daha alçaktan uçarak manevra yapmak zorunda kalınması yüzünden gece uçuş şartlarında helikopteri uçurmak riskli olabilmektedir. Gece şartlarında görüş şartları çok kötü olabilmekte pilotların derinlik algısı bu durumdan olumsuz yönde etkilenebilmekte ve bu da ölümlü kazalarla sonuçlana bilmektedir. Unutulmaması gereken önemli hususlardan en önemlisi gece yangına müdahale edecek helikopter pilotların birinci önceliği uçuş güvenliğini kesinlikle riske atmadan yangına müdahale etmesidir. Daha fazla ve etkin su atımı için gece uçuş şartlarının elverişli olmadığı hallerde bile çeşitli nedenlerden (Operasyonel baskı, yorgunluk ve stres, gece görüş ekipmanlarıyla uyum sorunları, sözleşme şartları, helikopterlerle yangın söndürme işini bilmeyen bürokratların helikopter ekiplerine ve pilotlara baskısı, basın ve sosyal medyada yer alan olumsuz haber ve eleştiriler, pilotların yangını bir an önce söndürme ve kontrole alma arzusu) dolayı pilotlar aşırı risk alabilmekte bunun sonucunda sonu iyi bitmeyen ölümlü kazalar meydana gelebilmektedir.

Fotoğrafta gece yangına oldukça alçaktan müdahale eden gövde altı tank ile donatılmış Sikorsky S-70A Firehawk

Araştırmacı Yazar Burak ÖZCAN
Araştırmacı Yazar Burak ÖZCAN
Tüm Makaleler

  • 04.05.2024
  • Süre : 5 dk
  • 285 kez okundu

Google Ads