Magnesia ve Manisa’dan Dünyaya Yayılan Mıknatıs Metalinden Bedava Enerji Üretilebilir mi?

Bedava enerji kaynağı üzerine bir sürü video izliyorum internette.

Neler neler düşünenler var.

Bu zihni sinir projeleri arasında en popüler olanlar da mıknatıslarla yapılan düzenekler.

***

Evet, gerçekten mıknatıs dediğimiz şey gözümüzün önünde birbirini aynı kutupları bir araya getirmeye çalıştığınızda iten, farklı kutupların ise birbirini çektiği ilginç metal parçalar.

Tarih öncesinde bile insanoğlunun farkına vardığı bir şey mıknatıs.

Yüzyıllardır manyetizma dediğimiz kuvvet geliştirilen çeşitli icatlarda oldukça işe yarayan bir kuvvet. 

Özellikle elektrik ile ilişkisi keşfedildiğinden beri elektrik kullanılarak bu enerjinin hareket enerjisine dönüştürülmesi ile artık neredeyse elimizin altındaki her türlü teknolojik alette bu kuvvetten hareket elde etmek için faydalanılıyor.

Ya da tam tersi, yani hareket enerjisinden elektrik üretilmesinde de kullanılıyor. Barajlarda devasalar su türbinleri, rüzgâr türbinleri ve bildiğimiz her türlü elektrik üretim yöntemi manyetik enerjiden faydalanılarak yapılıyor.

Ancak manyetizmanın tüm bu sistemlerde kullanımı sadece bir aracı olması anlamında. Yani herhangi bir enerjinin elektriğe dönüştürülmesi, ya da elektrik enerjisinin kinetik enerjiye dönüştürülmesinde manyetizma bir aracı oluyor.

Peki niye elektrik gibi pahalı bir enerji kullanıyoruz ki elektrik motorlarında?

Direk mıknatıslarla bir motor niye üretmiyoruz?

Böylece dışarıdan hiç ir enerji ihtiyacı olmayan, sırf mıknatıs gücü ile dönen bir motor yapsak olmuyor mu?

Bu mantıkla mıknatıslardan kurulu bir elektrik jeneratörü de yapmak mümkün bence.

Mıknatıs zaten doğal ortamlarda da bulunabilen bir şey değil mi?

Basit bir şekil verme işleminden geçirdikten sonra doğal mıknatıslara birtakım sargılar sararak elektrik üretmek mümkün olamaz mı?

Elde ettiğiniz bedava elektriği de istediğiniz yerde kullanın sonra. 

Bedava enerji!

Niye böyle bir kaynaktan faydalanılmıyor?

***

Aslına bakarsanız bu konuda çalışma yapan oldukça çok kuruluş var dünyada. 

Ülkemizde bile manyetik motor yapıp patent almak için başvuruda bulunmuş olanlar var.

Ama nedense dünya gündeminde bu konu o kadar da ilgi görmüyor gerçekten.

Milyarlarca dolar yatırımlar yapıp pil teknolojisi geliştirmek için uğraşan bir sürü özel kuruluş var, enerji üretimi için devlet projelerine de dünyanın paraları harcanıyor, ama nedense maliyeti mevcut enerji üretimi metotlarına nazaran oldukça düşük gibi görünen manyetik enerji santralleri üzerine hiçbir devletin yaptığı bir enerji yatırımı yok!

Bunun sebebi ne olabilir acaba?

Bu şekilde elde edilebilecek enerjinin kaynağı dünyanın manyetik kutupları değil mi sonuçta?

Yani yoktan var olan bir enerji değil manyetik enerji dediğimiz şey, ama dünyanın manyetik enerjisi de neredeyse sonsuz diyebileceğimiz bir enerji kaynağı sanki!

Üstelik her ülkede mevcut olan bir kaynak manyetizma, dünyanın manyetik kutuplarının gücü azalmadıkça, kolaylıkla her ülkenin bu imkândan faydalanması mümkün gibi görünüyor, öyle değil mi?

***

Evet, böyle söyleyince bu konuda bir şeylerin yanlış olduğu anlaşılıyor sanırım.

Bu bir bedava enerji kaynağı olsa sanırım bugüne kadar bu konu üzerine uğraşıp böyle bir enerji kaynağını kullanmak isteyecek bir sürü gelişmiş ülke var dünyada.

Gelin bu aşamada manyetizma konusunda yanlış bilinen bir takım şeyleri düzeltelim.

Mıknatıs dediğimiz şeyin dünyanın manyetik kutupları ile bir ilgisi yok!

Evet, dünyanın da bir manyetik özelliği var, hatta bu manyetik özelliği sayesinde güneşten gelen kimi zararlı ışınlardan korunuyoruz. 

Güneşten gelen zararlı ışınların bir kısmını da atmosferimizdeki ozon tabakası dediğimiz katman engelliyor.

Ancak dünyanın manyetik özelliği öyle çok büyük bir enerji kaynağı değil.

Bildiğimiz mıknatıslar üzerinde de bu manyetik özelliğin bir etkisi yok. 

Dünyanın manyetik kutupları sadece elimizdeki mıknatısların kutuplara doğru yön değiştirmesi açısından faydalı.

Pusula dediğimiz şey bu sayede kuzey ve güney yönünü gösteriyor. 

Hatta dünyanın manyetik kutupları coğrafik kutupları ile tam olarak da aynı yönde değil, manyetik kutuplar yıllar içinde belli kaymalar yapıyorlar. Bu konuyu daha önceki bir yazımda yazmıştım.

Netice olarak manyetizmadan elde edilebilecek enerji elinizdeki mıknatısların gücüyle ilintili bir konu. Dünyanın manyetik kutupları ile ilgisi yok.

Doğal ortamlardan elde edilen mıknatıslar ise düşünüldüğü kadar güçlü mıknatıslar değiller. 

Evet, dünyanın manyetik gücüne nazaran çok daha güçlüler, okuduğum bir kaynağa göre dünyanın manyetik etkisine oranla 6.000 kat daha güçlü doğal mıknatıslar bulmak mümkün. Ama çoğu doğal kaynağın 200 kat güçlü olduğu yazışmış bu kaynakta.

Dünyadaki doğal mıknatıs cevherleri de öyle düşünüldüğü kadar çok değil. 

Manyetit taşı diye bilinen Fe3O4 cevheri demir yatakları olan yerlerde az miktarda da olsa bulunabiliyor. 

Ancak dediğim gibi öyle her yerde bulunabilen bir cevher değil manyetit. 

Bu arada ülkemizde de az miktarda da olsa mevcut.

Hatta ilginç bir bilgi size, mıknatıs sözcüğünün kaynağı da bizim topraklarımız. 

Ege bölgesinde, Manisa’ya atıfla bulunan Magnezya’nın taşı anlamında Antik Yunan’da Magnetis Lithos’tan türemiş bir sözcük mıknatıs ya da İngilizcesiyle magnet.

Bugün Manisa diyoruz, ama bölgenin antik zamanlardaki adı Magnesia, Antik Yunan kolonisi Magneteslerce kurulmuş bir şehir.

Milattan önce 6’ncı yüzyılda Yunan filozof Thales mıknatıs taşının demir tozlarını çektiğinin farkına varmış.

Adı ülkemiz topraklarından türemiş, ancak bizde o kadar da çok doğal mıknatıs yok maalesef.

Dünyada da çok yok.

***

Kısacası manyetizmanın bir enerji kaynağı olarak kullanılması için önce yapay mıknatıs üretme teknolojisine sahip olmamız gerekiyor.

Yapay mıknatıs üretmek ise oldukça pahalı ve zahmetli bir şey.

Dünyada süper mıknatıslar üreten firmalar var. 

İnternette bir sürü reklamı var, irili ufaklı bir sürü cins cins mıknatıs satılıyor.

***

Bunun yanında günümüz teknolojisi ile süper güçlü mıknatıslar da artık üretilebiliyor.

Bu süper mıknatıslar daha çok nükleer enerji santrallerinde nükleer enerjiden elektrik üretilmesi için ya da rüzgâr türbinlerinde falan kullanılıyorlar.

Çünkü oldukça pahalı bir teknoloji süper mıknatıs üretilmesi.

Bu yapay mıknatıslar genellikle neodyum mıknatıslar (neodymium, Nd) olarak biliniyor ve kimyasal olarak formülü Nd2Fe14B, bir alaşım. 

Neodimyum periyodik tabloda 60 atom numaralı element.

Dikkat ettiyseniz alaşım formülünde ülkemizde bolca bulunan Bor elementi de bulunuyor. 

Alaşımın diğer elementi de doğal olarak demir.

***

Dünyadaki neodimyum cevherlerinin %95’i maalesef Çin’de çıkarılıyormuş. Bizde var mı bilmiyorum.

Yani bu konuda ileride teknolojik olarak gelişme olursa be mıknatıslar bugünden daha çok kullanım sahası bulursa, hammadde açısından dünya Çin’e bağımlı olacak demektir. 

Çin ise şimdiden dünyada az bulunan bu elementin Çin’den ham halinin ihracını yasaklamış durumda.

Bu yüzden mıknatıslar üzerine dünyada halen daha başka bir tip süper mıknatıs üretilebilir mi diye birçok üniversitede araştırmalar sürüyor.

Yapılan araştırmalar sayesinde artık sıvı mıknatıslar bile üretilmiş durumda.

***

Demir ve azot birleşimi ile demir-nitrür mıknatısların da üretilebildiği söyleniyor. 

Bu bilgi doğruysa mıknatıs üretiminin oldukça ucuzlayacağı konusunda ümit var demektir. Çünkü hem demir hem de azot bol miktarda bulunan elementler.

***

Ayrıca somarium kobalt, SmCo mıknatıslar da üretmek mümkün görünüyor. 

Bu elementler demir ve azot gibi bolca bulunan elementler olmasa da, manyetik güç açısından özellikle yüksek sıcaklıklarda neodyum mıknatıslardan bile daha güçlü olabiliyorlar.

Isı mıknatısların düşmanı, ısındıklarında molekül dizilimleri bozulduğu için manyetik özellikleri ortadan kalkıyor.

Kısacası dünya bu konuda çalışmaya halen daha devam ediyor.

***

Evet, bence mantıken üretimi ne kadar pahalı olursa olsun, süper mıknatıslar kullanılarak temiz enerji üretimi de düşünülmesi gereken bir enerji üretim yöntemi.

Enerji üretiminde maliyet her şey demek! Ancak karbon salınımı ile dünyanın geldiği durum da ortada. Mümkün olduğunca temiz enerji kaynaklarına yönelmemiz gerekiyor.

Bu yüzden eğer mıknatıslar buna bir çözüm olabilecekse araştırmalara devam edilmeli ve mıknatıs üretiminin ucuz bir yöntemi mutlaka bulunmalı.

Çünkü en azından pratik uygulama olarak gerçekten manyetik motor üretimi de bence mümkün.

Mıknatıslar belli bir süre sonra, daha çok da yüksek ısı sebebiyle manyetik özelliklerini kaybediyor olsalar da, yeterince uzun süre bu özellikleri kullanılabilir limitler içerisinde kalıyor.

Dolayısıyla neden olmasın? 

Niye manyetik motorlu bir araç ile öyle benzindir, mazottur, elektriktir, hatta benim favorim olan yakıt hidrojendir, sürekli depo doldurma problemi yaşansın? 

Niye enerji depolama sorunu olmadan, uzun süre yeterli olabilecek manyetik enerji ile giden otomobiller üretmeyelim?

Bugün için çok pahalı, biliyorum, ama bence maliyet problemi de üzerinde yeterince çalışılırsa çözülebilecek bir sorun.

***

Mıknatısların büyük enerji santralleri ile enerji üretiminde kullanılmaları üzerine özellikle Almanya Rusya’ya doğalgaz konusundaki bağımlılığından kurtulmak amacıyla devlet çapında birtakım yatırımlar yapıyor gibi görünüyor.

Manyetik motorlu araçlar üzerine de başta GM olmak üzere, Chevrolet ve Tesla da birtakım çalışmalar yapıyorlar.

Teknolojide önder bir ülke olarak Almanya’nın büyük boyutlarda manyetik enerji santralleri üzerine çalışmalar yapması normal tabii ki, ama bizim ne eksiğimiz var diye düşünmeden de edemiyorum.

Acaba bu konuya biz de devlet stratejisi olarak eğilsek mi? 

Ne dersiniz?

Aksi durumda derme çatma yöntemlerle kendimiz bir şeyler yapalım diye her zaman olduğu gibi Almanların ürettikleri mıknatısları dünyanın parasını ödeyerek satın almaktan başka çaremiz kalmaz ve bu mantalite ile burnumuz da hiçbir zaman o malum pis kokulu şeyden kurtulmaz.

Bence geç olmadan bizim de manyetik motorlar ve daha da önemlisi süper mıknatıslar üretmek üzerine yatırımlar yapmaya başlamamızda büyük fayda var.

Bakın 2021 aralığında Anadolu ajansı kaynaklı bir haberde bizim de laboratuvar ortamında neodyum-demir-bor mıknatıs ürettiğimize dair bir haber okudum ve en azından bu konuda çalışmalar yapılmasından oldukça memnun oldum. 

Sanırım Karadeniz Üniversitesinde yapılmış bu çalışma.

Yani en azından ülkemiz üniversitelerinde kimi özverili akademisyenlerimiz kendilerince birtakım çalışmalar yapıyorlar.

Umarım bu konu bir laboratuvar çalışması seviyesinde kalmaz ve bir an önce mıknatıs üretimi için gerek özel sektör olsun ve gerekse devlet yatırımı ile fabrikalar kurarız.

Böylece yukarıda bahsettiğim büyük çaplı manyetik enerji santralleri konusunda da milli imkanlarla yatırımlar yapma yolu açılmış olur.

Ben ümidimi yitirmek istemiyorum, istersek başarırız diyerek bitireyim yazıyı.

Moskova’dan herkese sevgi ve saygılarımla.