ABD’yi kim durdurabilir?

Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD’nin İran’a savaş açmasının nedenini İran rejiminin ABD’yi 47 yıldır tehdit etmesine ve “ABD’ye Ölüm” demesine bağladı. 

İyi de bu yeni bir durum değil ki, 1979’dan beri İran aynı noktada. Şimdi mi düşman veya tehdit oldu? Üstelik İran’a nükleer tesislerini ilk kuran ülkelerden biri de ABD’nin ta kendisi. 2013 yılında piyasaya çıkan “İran’ın Nükleer Programının Analizi ve Türkiye” kitabımda bu detayları yazmıştım.  Ayrıca İran’a karşı ABD’nin, İsrail ile birlikte hava harekatı yapmasının en muhtemel hareket tarzlarından biri olduğunu ve özellikle bunun için İsrail uçaklarına müdahale edemeyecek bir Suriye yönetiminin kurulacağı ve bir rota oluşturulacağını yazmıştım. Öyle de oldu. 

Dönelim günümüze…

ABD yönetimi, Destansı Gazap operasyonu için 4 açık ana hedef ortaya koymuş. Bölgesel kaynaklar ve ABD açıklamalarına göre operasyonun 4 ana hedefi;
1. Nükleer Kapasitenin Yokedilmesi (Nuclear Denial): İran'ın nükleer silah elde etme kapasitesini tamamen ortadan kaldırmak ve nükleer altyapısını tahrip etmek.
2. Balistik Füze Arsenalinin İmhası (Missile Neutralization): İran'ın balistik füze stoklarını, üretim tesislerini ve fırlatma altyapısını yok ederek bölgesel tehdidi azaltmak.
3. İran Deniz Kuvvetlerinin Etkisiz Hale Getirilmesi (Naval Elimination): Körfez'deki seyrüsefer güvenliğini tehdit eden İran Deniz Kuvvetleri'ne ait gemileri ve altyapıyı hedef alarak Körfez'de kontrol sağlamak.
4. Vekil Terör Ağlarının Zayıflatılması (Degrading Proxy Networks): İran'ın bölgedeki (Irak, Suriye, Yemen vb.) desteklediği milis grupların (Direniş Ekseni) komuta kontrol merkezlerini ve lojistik ağlarını çökertmek. 

Devrim muhafızlarının ve/veya İran ordusunun tümüyle imhası, nedense ana hedef olarak belirlenmemiş. Demek ki, ya bu hedefe ulaşılamayacağı için vazgeçilmiş, ya da kapalı hedef olarak gelişen durumlara göre ortaya çıkartılacak. ABD’nin siyasal hedeflerini ise İran’daki rejimin değiştirilmesi, Çin’in İran’a yapabileceği savunma desteği ile imkan ve kabiliyetlerinin ortaya çıkartılması, Çin’in petrol ve doğalgaz erişimini zorlaştırma yoluyla ekonomik dengenin tekrar ABD lehine çevrilmesi ve operasyon öncesi gündemin ana maddesi olan Epstein dosyasının unutturulması olarak sıralayabiliriz.

ABD’nin ilk 24 saat içinde, sadece kullandığı silah, mühimmat, hareket v.b. toplamında maddesel kaybı 780 milyon dolar civarında. Artarak devam eden maliyet düşünüldüğünde, 5 günde 5 milyar dolara ulaşan bir maliyet var. Her gün en az 1 milyar dolarlık bir maliyet, ne kadar sürdürülebilir? İnsan hakları, uluslararası hukuk ve meşruiyetin olmadığı, silahların, kaba kuvvetin geçerli olduğu, Çin ve Rusya gibi ABD’yi durdurmasa da en azından yavaşlatabilecek ülkelerin ABD hegemonyasını kabul eder tarzda sessiz veya etkisiz kaldıkları bu durumda, ABD’yi kim durdurabilir? 

Hegemon ABD’yi durdursa durdursa sadece, kapitalist ABD halkı durdurabilir. Bu operasyonun getirdiği harcamaların çoğalması, bu harcamaların ABD kamuoyu üzerinde etkisinin hissedilmesi ve demokratların eleştirilerini yoğunlaştırmasıyla belki bir yol alınabilir. Yoksa ABD’nin bahsedilen açık ve kapalı hedeflere ulaşana kadar durmasını beklemek, oldukça iyimser bir yaklaşımdır. 

Son bir tespitle yazımızı sonlandıralım. 

Akıllı ABD, Rusya’yı sıkıştırmış ve savaşla zayıflatmak adına Ukrayna’ya itmişti. Acaba başka bir akıl da, ABD liderliğinin tutarsızlığını ve İsrail’in her dediğine evet demesini kullanarak, İran’a mı itiyor? 

Operasyon devam ettikçe, kayıplar çoğaldıkça ve netleştikçe gizli aklın kim olduğu ortaya çıkacaktır.